Diş Kırılırsa Ne Yapılmalı? İlk Saatlerde Yapılacaklar

Diş kırıldığında ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayın, kopan parçayı bulup kurumayacak şekilde süt ya da tükürük içinde saklayın ve ilk fırsatta bir diş hekimine görünün. Diş tümüyle yerinden çıktıysa ya da kırık yüzeyde pembe veya kanayan bir nokta görünüyorsa muayeneyi ertelemeyin; bu durumlarda geçen zaman dişin korunma olasılığını etkiler.

Yüze ya da başa alınan sert bir darbeden sonra bilinç bulanıklığı, kusma, şiddetli baş ağrısı, ağzı açamama ya da durmayan kanama varsa dişi bir kenara bırakıp acil servise başvurun ya da 112’yi arayın. Bu yazıda ilk saatlerde yapılacaklar, kırık türleri ve süt dişlerindeki farklı yaklaşım anlatılıyor. Dişin durumunu muayene ve röntgenden sonra hekiminiz değerlendirir.

İlk saatlerde yapılacaklar

Bir düşme, çarpma ya da sert bir lokma sonrası diş kırıldığında aşağıdaki adımlar hem dişi hem de kopan parçayı korumaya yardımcı olur:

1. Çalkalayın, kanamayı durdurun: Ağzınızı ılık suyla yavaşça çalkalayın. Dudak ya da diş eti kanıyorsa temiz bir gazlı bezi yaranın üzerine koyup bir süre bastırın.
2. Parçayı arayın: Kopan parçayı bulduysanız kırık yüzeyini ovalamadan alın ve süt ya da tükürük doldurduğunuz küçük, temiz bir kaba koyun; ikisi de yoksa temiz su kullanılabilir. Önemli olan parçanın kurumamasıdır, çünkü kuruyan parçanın rengi değişebilir ve yerine yapıştırılması zorlaşır.
3. Soğuk uygulayın: Dudakta ya da yanakta şişlik başladıysa buzu bir beze sarıp dışarıdan, kısa aralıklarla tutun.
4. Keskin kenarı örtün: Kırık kenar dile ya da yanağa batıyorsa eczanelerde bulunan diş mumundan küçük bir parçayla geçici olarak örtebilirsiniz. Kenarı kendiniz törpülemeye çalışmayın.
5. Not alın: Kırılmanın ne zaman ve nasıl olduğunu, dişin oynayıp oynamadığını ve dişlerinizin eskisi gibi kapanıp kapanmadığını muayenede anlatmak üzere not edin.

Kırık küçük görünse ve ağrı yapmasa bile muayene gerekir. Dışarıdan fark edilmeyen çatlaklar ve kök kırıkları çoğu zaman ancak muayene ve röntgenle anlaşılır. Mesai dışında karşılaşılan durumlarda neler yapılabileceği acil diş ağrısı sayfasında anlatılıyor.

Kırık türleri

Yapılacak tedavi, kırığın ne kadar derine indiğine ve dişin hangi bölümünü etkilediğine bağlıdır. Sık karşılaşılan durumlar şunlardır:

• Mine kırığı: Dişin en dış tabakası olan mineden küçük bir parça kopar. Çoğu zaman ağrı yapmaz, ama kenar keskinleşebilir.
• Dentine ulaşan kırık: Minenin altındaki sarımsı dentin tabakası açığa çıkar. Soğuğa, havaya ve tatlıya karşı hassasiyet sık görülür.
• Sinire ulaşan kırık: Kırık yüzeyin ortasında pembe ya da kırmızı bir nokta, bazen hafif kanama görülür. Dişin içindeki sinir ve damar dokusu (pulpa) açığa çıkmıştır ve vakit kaybetmeden muayene gerekir.
• Diş eti altına uzanan kırık: Kırık hattı diş etinin altına iner; parça diş etine tutunmuş hâlde sallanabilir. Parçayı çekip koparmaya çalışmayın.
• Kök kırığı: Diş dışarıdan sağlam görünür, ama sallanır ya da ısırınca ağrır. Kırık hattı röntgende görülür.
• Çatlak ve tepecik kırığı: Özellikle büyük dolgulu arka dişlerde sert bir lokmayla çatlak oluşabilir ya da çiğneme yüzeyindeki tepeciklerden biri kopabilir. Çatlak dişte ısırırken ya da ısırmayı bırakırken gelen keskin ağrı tipiktir.

Küçük kırıklar çoğu durumda diş renginde bir dolgu malzemesiyle onarılır; parça sağlam saklandıysa hekim onu yerine yapıştırmayı da değerlendirebilir. Büyük kırıklarda kaplama, sinire ulaşan kırıklarda sinirin korunmasına yönelik bir işlem ya da kanal tedavisi gerekebilir. Kırık kökün derinlerine uzanıyorsa diş korunamayabilir; bu durumda eksik dişin nasıl tamamlanacağı ayrıca konuşulur.

Diş tümüyle yerinden çıktıysa

Yerinden çıkan kalıcı diş, diş travmalarının en acil olanıdır. Kökü saran ince dokudaki canlı hücreler ağız dışında kurudukça zarar görür ve dişin yeniden tutunma olasılığı azalır. Şu adımları izleyin:

1. Dişi ağızda görünen beyaz taç kısmından tutun, köke dokunmayın.
2. Kirlendiyse soğuk akan suyun altında birkaç saniye tutarak durulayın. Fırçalamayın, ovmayın, peçeteye sarmayın.
3. Yapabiliyorsanız dişi doğru yönde yuvasına geri yerleştirin; kımıldamaması için temiz bir gazlı bezi ya da kumaş parçasını hafifçe ısırın.
4. Yuvasına oturtamıyorsanız dişi içinde süt bulunan kapaklı bir kaba koyun. Süt yoksa yetişkinler dişi yanakla diş eti arasında, tükürük içinde taşıyabilir. Dişi suda bekletmeyin.
5. Vakit kaybetmeden bir diş hekimine ya da acil servise gidin.

Süt dişlerinde yaklaşım farklıdır. Yerinden çıkan süt dişi yuvasına geri takılmaz, çünkü geri yerleştirmeye çalışmak altında gelişen kalıcı dişe zarar verebilir. Kırılan, içeri gömülen ya da yerinden oynayan süt dişinde de çocuğu kısa sürede diş hekimine götürün; hekim hem süt dişini hem de alttan gelen kalıcı dişin durumunu değerlendirir.

Dişin süt dişi mi kalıcı diş mi olduğundan emin değilseniz yerine takmaya çalışmayın; sütte saklayıp hemen hekime götürün. Süt dişlerinin neden korunması gerektiği çocuklarda diş sağlığı sayfasında anlatılıyor.

Kırık diş acıtır mı?

Her zaman acıtmaz. Yalnızca mineden küçük bir parça koptuysa çoğu kişi bir şey hissetmez; dentin açığa çıktığında soğuk ve sıcakta sızlama, sinir açığa çıktığında daha belirgin ve sürekli bir ağrı olabilir. Darbe alan bir dişte his bir süre azalabilir, bu da dişin sağlam kaldığını göstermez. Hekime ulaşana kadar şunlar rahatlatabilir:

• Kırık taraftan çiğnemeyin; çok sıcak, çok soğuk ve sert yiyeceklerden uzak durun.
• Ağzınızı ılık tuzlu suyla nazikçe çalkalayın.
• Şişlik varsa yanağın dışından aralıklı soğuk uygulayın.
• Ağrı kesici gerekiyorsa hekiminizin önerdiği ilacı kullanın; tableti dişin ya da diş etinin üzerine koymayın.

Ne zaman hemen hekime, ne zaman acil servise?

Aşağıdaki durumlarda birkaç gün beklemeden, mümkün olan en kısa sürede bir diş hekimine ulaşmaya çalışın:

• Tümüyle yerinden çıkan kalıcı diş;
• Kırık yüzeyde pembe nokta ya da kanama;
• Yerinden oynayan, yönü değişen ya da içeri gömülmüş görünen diş;
• Diş etine asılı kalan parça ya da dişlerin eskisi gibi kapanmaması;
• Giderek artan ya da geceleri uyandıran ağrı.

Bilinç kaybı ya da bulanıklığı, kusma, ağzı açıp kapayamama, çenede veya yüzde şekil bozukluğu, yüzde uyuşma, bastırmaya rağmen durmayan kanama ya da nefes alma güçlüğü varsa acil servise gidin veya 112’yi arayın. Bu belirtiler yüz kemiklerinde kırığa ya da baş yaralanmasına işaret edebilir ve dişten önce değerlendirilmelidir. Yara toprakla kirlendiyse tetanos aşınızın durumu da sorulabilir.

İlk muayenede sorun görülmese bile hekiminiz sonraki haftalarda ve aylarda kontrol isteyebilir. Darbe alan dişin rengi zamanla koyulaşabilir ya da diş etinde şişlik çıkabilir; bu belirtiler sinirin etkilendiğini gösterebilir. Diş hekimine başvurmayı gerektiren diğer belirtilerin listesi dişçiye ne zaman gidilmeli yazısında bulunuyor.

Sık sorulan sorular

Bayrampaşa’daki İlkdent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde kırık dişlerin onarımında da kullanılan kompozit dolgu hakkında bilgiyi polikliniğin sitesinde bulabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 6 Kasım 2026.