Diş teli takıldıktan sonraki ilk günlerde dişlerde baskı, çiğnerken hassasiyet ve yanak ile dudak içinde sürtünme olağandır; bu yakınmalar genellikle birkaç gün içinde azalır ve çoğu kişi ilk haftanın sonunda tele alışmaya başlar. Bu dönemi yumuşak yiyecekler, ortodontik mum ve braket çevresine özen gösteren bir temizlik düzeni kolaylaştırır.
Bu yazı telin takıldığı günden ilk kontrole kadar geçen dönemi anlatıyor. Tedavinin ne kadar süreceği diş teli ne kadar sürer yazısında, ortodontinin genel işleyişi ise ortodonti rehberi sayfasında yer alıyor.
Tel takıldıktan birkaç saat sonra dişlerde sızlama ve baskı başlar. Bu his genellikle ilk iki üç günde doruğa çıkar, sonra yavaş yavaş azalır. Bu günlerde çiğnemek, özellikle ön dişlerle ısırmak zor gelebilir.
Dişlerin hafifçe oynadığını hissetmek de sık görülür. Diş, çevresindeki kemik yeniden şekillenirken yer değiştirdiği için bu hareket beklenen bir durumdur. Dil de braketlere alışırken bir süre onları yoklar; konuşurken kısa süreli bir yabancılık hissedilebilir. Ağrıyı hafifletmek için şunlar yapılabilir:
Ağrı birkaç günü geçip azalmıyor, tersine artıyorsa ya da tek bir dişte yoğunlaşıyorsa hekiminize haber verin. Bu durumda dişte ya da diş etinde ayrıca bakılması gereken bir sorun olabilir.
Yanak ve dudak içi braketlere ilk kez temas ederken kızarabilir, yer yer küçük yaralar açılabilir. Dokular zamanla bu temasa uyum sağlar ve yakınma çoğu kişide birkaç hafta içinde belirgin şekilde azalır. Bu sürede sürtünen braketi ortodontik mumla örtmek rahatlatır. Ortodontik mum, metal ile ağız içi arasında yumuşak bir tampon oluşturan ve eczanelerde bulunan bir mumdur.
Birkaç günde iyileşmeyen, büyüyen ya da giderek daha çok acıyan bir yara varsa hekiminize gösterin. Dişlerin dil tarafına yapıştırılan lingual braketlerde aynı tahriş dilde görülür; yöntemlerin farkları ortodontik tedavi yöntemleri yazısında karşılaştırılıyor.
Hassasiyetin sürdüğü günlerde çiğnemesi az emek isteyen yiyecekler en rahatıdır: mercimek çorbası, omlet, patates püresi, yoğurt, iyi pişmiş pilav ya da makarna, muz gibi yumuşak meyveler. Yiyeceğin ne olduğu kadar nasıl yendiği de önemlidir. Ekmeği, meyveyi ve eti küçük lokmalara bölüp arka dişlerle çiğnemek hem dişleri hem braketleri korur; sandviçi, mısır koçanını ya da bütün bir elmayı ön dişlerle koparmak ise braketi zorlar.
Hassasiyet geçtikten sonra beslenme büyük ölçüde normale döner, ama tedavi boyunca bazı yiyeceklere dikkat etmek gerekir:
Braketler ve tel, fırçanın kolayca ulaşamadığı yeni girintiler oluşturur. Bu girintilerde biriken plak minede beyaz lekelere ve diş eti iltihabına yol açabilir. Telin takıldığı ilk günlerden bir temizlik düzeni oturtmak tedavinin geri kalanını kolaylaştırır. Bu dönemde işe yarayan araçlar şunlardır:
Fırçalarken her dişi üç bölüm olarak düşünmek işinizi kolaylaştırır. Önce fırçayı diş etine doğru eğip braketin diş etine bakan kenarını ve diş eti çizgisini, sonra fırçayı ters yöne eğip braketin öbür kenarını temizleyin; ardından çiğneme yüzeylerine ve dişlerin iç yüzüne geçin. Yemekten sonra fırçalayamıyorsanız ağzınızı suyla iyice çalkalayın ve ilk fırsatta fırçalayın.
İlk haftalarda en sık karşılaşılan iki sorun, dişten ayrılan bir braket ve arka dişlerin gerisine uzayıp yanağa batan tel ucudur. Bunlar çoğu zaman acil değildir, ama bir sonraki kontrolü beklemeden hekiminize haber vermeniz gerekir:
Kopan küçük bir parçayı yuttuğunuzu düşünüyorsanız ve öksürük, nefes darlığı ya da yutma güçlüğü varsa acil servise başvurun ya da 112’yi arayın. Ağza veya yüze darbe alındığında yapılacaklar acil diş ağrısı sayfasında anlatılıyor.
İlk kontrole kadar sizi rahatsız eden braketleri, yaraların yerini ve temizlerken zorlandığınız bölgeleri not edin. Bunları kontrolde anlatmanız, hekiminizin gereken düzeltmeleri yapmasını ve fırçalama tekniğinizi sizinle birlikte gözden geçirmesini kolaylaştırır.
Telin takılmasından sonraki baskı ve hassasiyet genellikle birkaç gün içinde azalır, çoğu kişide ilk hafta içinde belirgin şekilde hafifler. Kontrollerde tel değiştirildiğinde ya da ayarlandığında benzer bir his kısa bir süre yeniden ortaya çıkabilir.
Ortodontik mum ağız içinde kullanılmak üzere üretilir; küçük bir parçasının farkında olmadan yutulması genellikle sorun yaratmaz. Yine de mumu yemekten önce çıkarmak, lokmayla birlikte yutulmasını önler.
Gerekir. Ortodontik kontroller telin ayarına odaklanır; çürük ve diş eti kontrolleri ile diş taşı temizliği de tedavi boyunca sürmelidir. Kontrol sıklığıyla ilgili genel bilgiler dişçiye ne zaman gidilmeli yazısında yer alıyor.
Telli dönemin nasıl planlandığı ve braketlerin takılma aşaması, Bayrampaşa’daki İlkdent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nin metal braket tedavisi sayfasında anlatılıyor.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 18 Kasım 2026.