+90 850 885 14 01 +90 542 299 80 81 [email protected]

Diş teli takıldıktan sonraki ilk günlerde dişlerde baskı, çiğnerken hassasiyet ve yanak ile dudak içinde sürtünme olağandır; bu yakınmalar genellikle birkaç gün içinde azalır ve çoğu kişi ilk haftanın sonunda tele alışmaya başlar. Bu dönemi yumuşak yiyecekler, ortodontik mum ve braket çevresine özen gösteren bir temizlik düzeni kolaylaştırır.

Bu yazı telin takıldığı günden ilk kontrole kadar geçen dönemi anlatıyor. Tedavinin ne kadar süreceği diş teli ne kadar sürer yazısında, ortodontinin genel işleyişi ise ortodonti rehberi sayfasında yer alıyor.

İlk hafta neler hissedilir?

Tel takıldıktan birkaç saat sonra dişlerde sızlama ve baskı başlar. Bu his genellikle ilk iki üç günde doruğa çıkar, sonra yavaş yavaş azalır. Bu günlerde çiğnemek, özellikle ön dişlerle ısırmak zor gelebilir.

Dişlerin hafifçe oynadığını hissetmek de sık görülür. Diş, çevresindeki kemik yeniden şekillenirken yer değiştirdiği için bu hareket beklenen bir durumdur. Dil de braketlere alışırken bir süre onları yoklar; konuşurken kısa süreli bir yabancılık hissedilebilir. Ağrıyı hafifletmek için şunlar yapılabilir:

  • Soğuk: Soğuk su ya da buzdolabından çıkmış yoğurt gibi yiyecekler hassas dişleri rahatlatabilir.
  • Tuzlu su: Gün içinde birkaç kez ılık tuzlu suyla çalkalamak, tahriş olan dokulara iyi gelir.
  • Dinlendirme: İlk günlerde dişleri sert lokmalarla zorlamayın.
  • Ağrı kesici: Gerekirse hekiminizin önerdiği ilacı, söylediği biçimde kullanın.

Ağrı birkaç günü geçip azalmıyor, tersine artıyorsa ya da tek bir dişte yoğunlaşıyorsa hekiminize haber verin. Bu durumda dişte ya da diş etinde ayrıca bakılması gereken bir sorun olabilir.

Yanak ve dudak tahrişi: ortodontik mum nasıl kullanılır?

Yanak ve dudak içi braketlere ilk kez temas ederken kızarabilir, yer yer küçük yaralar açılabilir. Dokular zamanla bu temasa uyum sağlar ve yakınma çoğu kişide birkaç hafta içinde belirgin şekilde azalır. Bu sürede sürtünen braketi ortodontik mumla örtmek rahatlatır. Ortodontik mum, metal ile ağız içi arasında yumuşak bir tampon oluşturan ve eczanelerde bulunan bir mumdur.

  1. Ellerinizi yıkayın ve dişlerinizi fırçalayın.
  2. Rahatsız eden braketi temiz bir pamuk ya da gazlı bezle kurulayın; mum ıslak yüzeye iyi tutunmaz.
  3. Mumdan küçük bir parça koparın, parmaklarınızın arasında yuvarlayarak yumuşatın.
  4. Parçayı braketin üzerine bastırarak yayın ve kenarlarını düzleştirin.
  5. Yemekten ve fırçalamadan önce mumu çıkarın, gerekirse sonra yenisini koyun.

Birkaç günde iyileşmeyen, büyüyen ya da giderek daha çok acıyan bir yara varsa hekiminize gösterin. Dişlerin dil tarafına yapıştırılan lingual braketlerde aynı tahriş dilde görülür; yöntemlerin farkları ortodontik tedavi yöntemleri yazısında karşılaştırılıyor.

İlk günlerde ne yenir, nasıl yenir?

Hassasiyetin sürdüğü günlerde çiğnemesi az emek isteyen yiyecekler en rahatıdır: mercimek çorbası, omlet, patates püresi, yoğurt, iyi pişmiş pilav ya da makarna, muz gibi yumuşak meyveler. Yiyeceğin ne olduğu kadar nasıl yendiği de önemlidir. Ekmeği, meyveyi ve eti küçük lokmalara bölüp arka dişlerle çiğnemek hem dişleri hem braketleri korur; sandviçi, mısır koçanını ya da bütün bir elmayı ön dişlerle koparmak ise braketi zorlar.

Hassasiyet geçtikten sonra beslenme büyük ölçüde normale döner, ama tedavi boyunca bazı yiyeceklere dikkat etmek gerekir:

  • Yapışkan olanlar: Karamela, sakız, lokum ve yumuşak şekerlemeler braketi yerinden çekebilir ve tel çevresine yapışıp kalır.
  • Sert olanlar: Buz, sert şeker, fındık ve leblebi gibi kuruyemişler braketi koparabilir ya da teli bükebilir.
  • Şekerli ve asitli içecekler: Gün boyu yudumlanan kola ve meyve suyu, braketin çevresindeki minede beyaz lekelere yol açabilir.
  • Alışkanlıklar: Kalem kapağı ya da tırnak ısırmak da braketlerin kopmasına neden olabilir.

Braketli dişler nasıl temizlenir?

Braketler ve tel, fırçanın kolayca ulaşamadığı yeni girintiler oluşturur. Bu girintilerde biriken plak minede beyaz lekelere ve diş eti iltihabına yol açabilir. Telin takıldığı ilk günlerden bir temizlik düzeni oturtmak tedavinin geri kalanını kolaylaştırır. Bu dönemde işe yarayan araçlar şunlardır:

  • Ortodontik diş fırçası: Ortadaki kılları kısa, kenardakileri uzun olan bu fırçalar braketin üzerine oturur. Yumuşak kıllı düz bir fırça ya da elektrikli fırça da kullanılabilir.
  • Ara yüz fırçası: Küçük, silindir biçimli bu fırça tel ile diş arasına ve braketlerin arasına girer.
  • İp geçirici: Diş ipini telin altından geçirip diş aralarını temizlemeyi sağlar; ucu sert diş ipi de aynı işi görür.
  • Ağız duşu: Su püskürterek artıkları uzaklaştırır. Fırçanın ve ipin yerine geçmez, onlara ek olarak kullanılabilir.
  • Flor içeren macun: Mineyi korumaya yardımcı olur. Hekiminiz çürük riskinize göre ayrıca flor içeren bir gargara önerebilir.

Fırçalarken her dişi üç bölüm olarak düşünmek işinizi kolaylaştırır. Önce fırçayı diş etine doğru eğip braketin diş etine bakan kenarını ve diş eti çizgisini, sonra fırçayı ters yöne eğip braketin öbür kenarını temizleyin; ardından çiğneme yüzeylerine ve dişlerin iç yüzüne geçin. Yemekten sonra fırçalayamıyorsanız ağzınızı suyla iyice çalkalayın ve ilk fırsatta fırçalayın.

Kopan braket ya da batan tel

İlk haftalarda en sık karşılaşılan iki sorun, dişten ayrılan bir braket ve arka dişlerin gerisine uzayıp yanağa batan tel ucudur. Bunlar çoğu zaman acil değildir, ama bir sonraki kontrolü beklemeden hekiminize haber vermeniz gerekir:

  • Braket telde asılı kaldıysa: Batmıyorsa yerinde bırakın, rahatsız ediyorsa üzerini mumla örtün.
  • Braket tümüyle çıktıysa: Küçük bir kaba koyup kontrole götürün; kendiniz yapıştırmaya çalışmayın.
  • Tel ucu batıyorsa: Ucu mumla örtün. Tel biraz dışarı kıvrıldıysa silgili bir kurşun kalemin silgi ucuyla dikkatlice daha rahat bir konuma itebilirsiniz. Teli kesmeye ya da pense ile bükmeye çalışmayın.

Kopan küçük bir parçayı yuttuğunuzu düşünüyorsanız ve öksürük, nefes darlığı ya da yutma güçlüğü varsa acil servise başvurun ya da 112’yi arayın. Ağza veya yüze darbe alındığında yapılacaklar acil diş ağrısı sayfasında anlatılıyor.

İlk kontrole kadar sizi rahatsız eden braketleri, yaraların yerini ve temizlerken zorlandığınız bölgeleri not edin. Bunları kontrolde anlatmanız, hekiminizin gereken düzeltmeleri yapmasını ve fırçalama tekniğinizi sizinle birlikte gözden geçirmesini kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

Diş teli ağrısı ne kadar sürer?

Telin takılmasından sonraki baskı ve hassasiyet genellikle birkaç gün içinde azalır, çoğu kişide ilk hafta içinde belirgin şekilde hafifler. Kontrollerde tel değiştirildiğinde ya da ayarlandığında benzer bir his kısa bir süre yeniden ortaya çıkabilir.

Ortodontik mumu yutmak zararlı mı?

Ortodontik mum ağız içinde kullanılmak üzere üretilir; küçük bir parçasının farkında olmadan yutulması genellikle sorun yaratmaz. Yine de mumu yemekten önce çıkarmak, lokmayla birlikte yutulmasını önler.

Diş teli takılıyken diş hekimi kontrollerine gitmek gerekir mi?

Gerekir. Ortodontik kontroller telin ayarına odaklanır; çürük ve diş eti kontrolleri ile diş taşı temizliği de tedavi boyunca sürmelidir. Kontrol sıklığıyla ilgili genel bilgiler dişçiye ne zaman gidilmeli yazısında yer alıyor.

Telli dönemin nasıl planlandığı ve braketlerin takılma aşaması, Bayrampaşa’daki İlkdent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nin metal braket tedavisi sayfasında anlatılıyor.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 18 Kasım 2026.